Πώς τα τρέχοντα δρώμενα στη Νότια Ευρώπη συνδέονται με το τραγούδι του Jay Z και του Kanye West, “No church in the wild”, αλλά και με τον αρχαίο Έλληνα φιλόσοφο Πλάτωνα και την θεωρία του περί δημοκρατικού πολιτεύματος (shoutout exhalethemist -TikTok- για την έμπνευση);
Ένας άνθρωπος κατεβαίνει στον δρόμο διεκδικώντας να ζήσει αξιοπρεπώς. Να πληρώνει το ενοίκιό του, να γεμίζει το ψυγείο του, να παρέχει άνεση και ασφάλεια στα παιδιά του. Ένας άλλος άνθρωπος, βλέπει τη μικρή επιχείρηση που έχτιζε μια ολόκληρη ζωή, να παραδίδεται στις φλόγες.
Και οι δύο μπορεί να ανήκουν στην ίδια κοινωνική τάξη. Και οι δύο μπορεί να ασφυκτιούν από το ίδιο οικονομικό σύστημα. Και όμως, στο τέλος της ημέρας, ο ένας διεκδικεί μια καλύτερη ζωή, ενώ ο άλλος προσπαθεί να περισώσει τη ζωή που ήδη είχε.
Διανύουμε ένα επεισοδιακό φθινόπωρο στον ευρωπαϊκό χώρο και συγκεκριμένα στη Γαλλία και την Ιταλία, όπου εικόνες από την καθημερινότητα στους δρόμους παραπέμπουν περισσότερο σε πεδίο μάχης, παρά σε ευρωπαϊκές πόλεις.
Για όσους ενδεχομένως δεν ξέρουν σε τι αναφέρομαι, τον φετινό Σεπτέμβρη, ξεκίνησαν στη Γαλλία μαθητικές πορείες, μέσω καταλήψεων και διαμαρτυριών για την υποχρηματοδότηση της παιδείας, ενώ έπειτα έλαβαν μέρος και τα εργατικά συνδικάτα και ενώθηκαν με τους μαθητές, επεκτείνοντας τις διαμαρτυρίες και κατά του υψηλού κόστους διαβίωσης.
Εκατοντάδες χιλιάδες πολίτες, κατέβηκαν ειρηνικά στους δρόμους ενάντια στο σύστημα και ενάντια σε προβλήματα που αφορούν όχι μόνο αυτούς, αλλά ολόκληρο τον σύγχρονο Δυτικό κόσμο, αγωνιζόμενοι για αυτά και προσπαθώντας να φέρουν αλλαγή στον κόσμο, έναν κόσμο όπου τα Πανεπιστήμια δεν έχουν κονδύλια για να παρέχουν GPUs στους φοιτητές και για να τους βοηθούν με τις εργασίες τους… Έναν κόσμο στον οποίο ένας χαμηλόμισθος οικογενειάρχης έχει πραγματική δυσκολία να ανταπεξέλθει και να στηρίξει την οικογένειά του.
Η κατάσταση όμως, σύντομα πήρε άλλη τροπή.
Η οχλαγωγία στους δρόμους της Γαλλίας έγινε αντικείμενο εκμετάλλευσης από εγκληματίες και ανθρώπους με… όχι και τόσο “αγωνιστικές” προθέσεις με την κατάσταση να μετατρέπεται από μια ειρηνική πορεία στο απόλυτο χάος.
Οι ομάδες αυτές των “ταραχοποιών” άρχισαν να συγκρούονται βίαια με την αστυνομία, να λεηλατούν μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις, να βάζουν φωτιές στους δρόμους στο Παρίσι, τη Μασσαλία, το Λυών και το Μπορντό.
Μάλιστα στην Λιμόζ, το ιστορικό κτίριο του Δημαρχείου του 19ου αιώνα παραδόθηκε στις φλόγες και καταστράφηκε σχεδόν ολοσχερώς, με τις συνολικές ζημιές της δημόσιας και ιδιωτικής περιουσίας να υπολογίζονται σε δισεκατομμύρια ευρώ!
Το… μικρόβιο αυτό αποδείχτηκε μεταδοτικό και γρήγορα επεκτάθηκε με τις ειρηνικές διαδηλώσεις που είχε ξεκινήσει το κίνημα «Italia in Piazza» στο Μιλάνο ζητώντας καλύτερους μισθούς, στέγαση και δημόσιες υπηρεσίες, να αλλάζουν γρήγορα τροπή και να μετασχηματίζονται σε ένα ακόμη χάος με βανδαλισμούς, λεηλασίες σε ιδιώτες και τις επιχειρήσεις τους.
Μάλιστα, οι ταραχοποιοί έστηναν φλεγόμενα οδοφράγματα με έπιπλα από μπαρ και καφετέριες.
Άσκησαν βία σε πολλούς απλούς πολίτες που προσπάθησαν να υπερασπιστούν τα υπάρχοντά τους, δημιούργησαν “ομαδικά chat” στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης από όπου ενορχήστρωναν την αναρχία, δίνοντας ραντεβού βίας, παρενόχλησης και απειλής της ασφάλειας των πολιτών, οδηγώντας την κατάσταση σε πολύ διαφορετική διάσταση από αυτήν της διαμαρτυρίας.
Ποιος είναι όμως ο κοινός παρονομαστής στα προαναφερθέντα;
Πορείες που ξεκίνησαν με σκοπό να υπερασπιστούν τη μεσαία και χαμηλή τάξη -και οι δύο αυτές τάξεις κατέληξαν να είναι οι μόνες που πληγώθηκαν, καθώς βιοπαλαιστές και άνθρωποι που ζουν τις οικογένειές τους από τις μικρές επιχειρήσεις τους, είδαν την ζωή τους να φλέγεται και να θυσιάζεται στον βωμό της ίδιας της υπεράσπισής της, σε μια τραγική ειρωνεία που μας οδηγεί στο πραγματικό θέμα που σκοπεύει να πραγματευτεί αυτό το άρθρο.
Τι υπόσταση έχουν οι αξίες και η εξουσία, όταν σταματήσουμε να πιστεύουμε σε αυτές;
Ή με τα λόγια του Frank Ocean στο τραγούδι No church in the wild:
What’s a mob to a king?
What’s a king to a god?
What’s a god to a non believer?
Who don’t believe in anything
(mob = όχλος)
Ποιος πρέπει να δεχτεί το ισχυρότερο reality check μετά από αυτά τα τραγικά γεγονότα;
Η πολιτική εξουσία, δηλαδή η κυβέρνηση της εκάστοτε χώρας που πολιτεύεται με αλαζονεία, πλουτίζει εις βάρος των ψηφοφόρων της, λειτουργεί σαν τον “βασιλιά”(king) του παραδείγματός μας; Που υπακούει στις εντολές άλλων, πλανηταρχικών κυβερνήσεων (gods), αγνοώντας ότι η εξουσία και η δύναμή της είναι απλά ένα νοητικό κατασκεύασμα και μόλις ο πολίτης γίνει “non believer” και πάψει να πιστεύει στην ιεραρχία, αυτή χάνεται ακαριαία στους δρόμους;
Ή ο πολίτης, ο οποίος βλέπει πιο καθαρά από ποτέ το λεπτό σχοινί στο οποίο ταλαντεύεται το δημοκρατικό πολίτευμα, το οποίο υποδαυλίζεται από ανθρώπους που ερμηνεύουν την ελευθερία που τους δίνεται από την Δημοκρατία ως αυθαιρεσία, καταστρέφοντας περιουσίες και πολιτιστικές κληρονομιές προς ικανοποίηση δικών τους, εσωτερικών “επιθυμιών” πίσω από την μάσκα του κοινωνικού έργου;
Τι συμβαίνει, όταν ο άνθρωπος πάψει να πιστεύει στην εξουσία του βασιλιά, αλλά ταυτόχρονα πάψει να αναγνωρίζει και κάθε όριο στη δική του συμπεριφορά;
Μήπως ο Πλάτωνας τελικά είχε δίκιο, ότι στην Δημοκρατία άπαντες αξιώνουν ελευθερία και το δικαίωμα να θεσπίζουν και να παραβαίνουν τους νόμους, με αποτέλεσμα η μετατροπή της ελευθερίας σε ασυδοσία και του Δημοκρατικού κράτους σε αναρχία, να είναι αναπόφευκτη, δεδομένων των χαρακτηριστικών που έχει το ευρύ κοινό, που είναι η ιδιοτέλεια, η άγνοια, η προκατάληψη, ο φθόνος;
Αν η ελευθερία μου προϋποθέτει την καταστροφή της δικής σου, τότε τι ακριβώς είναι αυτό που υπερασπίζομαι;
Πολλά και διάφορα ερωτήματα παίζουν στο κεφάλι μου αυτές τις μέρες, αλλά το μόνο σίγουρο είναι πως αυτό που βλέπουμε στη Γαλλία, το Μιλάνο κι όχι μόνο, δεν είναι ένας ρομαντικός αγώνας για δικαιώματα, αλλά μια εικόνα που θυμίζει έντονα την προειδοποίηση του Πλάτωνα. Ότι η ελευθερία, χωρίς ηθικό πυρήνα και μέτρο, μετατρέπεται πράγματι σε αναρχία, με το μεγαλύτερο πλήγμα στην καθημερινότητά τους να το βιώνουν οι ίδιοι οι άνθρωποι που ανήκουν στις κοινωνικές ομάδες, των οποίων η βελτίωση των συνθηκών ζωής αποτελεί το αρχικό αντικείμενο διαδήλωσης.
Γιατί στο τέλος της ημέρας, κανένας μας δεν είναι τίποτα από μόνος του.
Κανένας θεσμός δεν έχει αξία, καμία συμβατική συνθήκη που έχουν υπογράψει οι άνθρωποι μεταξύ τους δεν έχει υπόσταση σε ένα περιβάλλον ανομίας και αναρχίας, αλλά και κανένας δεν έχει το δικαίωμα αγνοώντας την αυθαιρεσία του κράτους, να επιβάλλει την δική του αυθαιρεσία στον συμπολίτη του.
Κανένα πολίτευμα δεν επιβιώνει σε ένα καθεστώς ατομικής θέσπισης κώδικα συμπεριφοράς,
Καμιά εκκλησία δεν μπορεί να χτιστεί στην άγρια φύση.
