Δεν το λες και συχνό φαινόμενο ένας Δήμαρχος να μνημονεύεται μέχρι σήμερα, τέσσερις δεκαετίες μετά το πέρασμα του από την πολιτική ηγεσία ενός τόπου.
Η περίπτωση του Σωτήρη Κούβελα είναι όμως διαφορετική. Ζωντανή ιστορία της ίδιας της Θεσσαλονίκης, ο πάλαι ποτέ Δήμαρχος και Υπουργός άφησε διακριτό στίγμα στην πόλη, παρά τη σύντομη παραμονή του στο Καραβάν Σαράι (1987-1989).
Γνωστότερος για το ότι έβαλε μπρος την ιδέα του μετρό της Θεσσαλονίκης, αλλά και για την ίδρυση της δημοτικής τηλεόρασης και ραδιοφωνίας, ο Σωτήρης Κούβελας διανύει σήμερα τη δέκατη δεκαετία της ζωής του, ωστόσο παραμένει το ίδιο ανήσυχος και δραστήριος.
Από τη γέννησή του στην Αμαλιάδα, μέχρι την ανάληψη της δημαρχίας, αλλά και την παραίτησή του από αυτή, για να κατέλθει στην κεντρική πολιτική σκηνή σε μία ταραγμένη περίοδο, ο κ. Κουβελάς μας μιλά με αφοπλιστική ειλικρίνεια για όσα έζησε, έμαθε και μετάνιωσε στη διάρκεια αυτών των ετών.
Τον ευχαριστούμε θερμά για τον χρόνο του.
– Κ. Κούβελα, γεννηθήκατε στην Αμαλιάδα, σωστά;
– Οι γονείς μου γεννήθηκαν στον Πύργο, εγώ και τα αδέλφια μου στην Αμαλιάδα. Η Αμαλιάδα είχε βγάλει και τον διάσημο κομμουνιστή, τον Μπελογιάννη με τη γνωστή ιστορία. Αυτός και μερικοί άλλοι καταδικάστηκαν σε θάνατο στον Εμφύλιο και εκτελέστηκαν. Μεταξύ των καταδικασθέντων ήταν και ο 17χρονος τότε Τάκης Λαζαρίδης, ο οποίος λόγω της ηλικίας του, δεν εκτελέστηκε, αλλά στάλθηκε στις φυλακές της Κέρκυρας για κάμποσα χρόνια. Ο Τάκης Λαζαρίδης είναι ο συγγραφέας του βιβλίου, «Ευτυχώς Ηττηθήκαμε», λέγοντας προς τους συντρόφους του στο ΚΚΕ ότι εάν παθαίναμε εμείς αυτά που πέρασαν άλλες χώρες υπό κομμουνιστικό καθεστώς, θα είχαμε ισοπεδωθεί.
«Τι θέλει αυτός εδώ; Μήπως είναι της ασφάλειας;»
– Προτού καταλήξετε στη Νομική, σπουδάσατε στο Πολυτεχνείο και εργαστήκατε ως μηχανικός.
– Τελειώνοντας το πολυτεχνείο και το στρατιωτικό μου, το πρόγραμμά μου ήταν πολύ βαρύ. Τότε υπήρχε πολύ μεγάλη ανοικοδόμηση και εγώ έκανα μελέτες και κατασκευές. Ένα πρωί, ξαφνικά, ακούμε στο ραδιόφωνο εμβατήρια. Είχε έρθει η δικτατορία. Θυμάμαι εκείνη τη μέρα να με παίρνει τηλέφωνο ο επικεφαλής του συνεργείου που δούλευε στην οικοδομή για να μου πει ότι δεν θα έρθουν στη δουλειά, γιατί δεν κυκλοφορούσαν τα λεωφορεία. Μετά ήρθανε τα τανκς και οι διακηρύξεις. Παρά την όλη επιβάρυνση, είχα μια μανία τότε να διαβάζω ιστορικά βιβλία. Τότε μου κόλλησε μια φράση του Πλάτωνα που έλεγε ότι «όσοι δεν ασχολούνται με τα κοινά, είναι καταδικασμένοι να κυβερνούνται από κατώτερούς τους». Για να ασχοληθούμε σοβαρά πρέπει να ξεφύγουμε από καφενειακές λογικές.
Για να κατέχεις ένα πολιτικό αξίωμα, πρέπει να έχεις και μια γνώση της νομοθεσίας. Εκείνα τα χρόνια, από τους 300 βουλευτές, οι 260 ήταν δικηγόροι. Έτσι λοιπόν αποφάσισα να σπουδάσω και νομική. Το 1968, λοιπόν, μπήκα στη νομική σχολή, 13 χρόνια μετά την εισαγωγή μου στο πολυτεχνείο. Για να πούμε και ένα παραπολιτικό, πήγαινα τότε τα απογεύματα στη σχολή και άκουγα τους συμφοιτητές μου να με κουτσομπολεύουν. «Τι θέλει αυτός εδώ; Μήπως είναι της ασφάλειας;».
Έχοντας ήδη επαγγελματικές εμπειρίες και κάποιες γενικές και ιστορικές γνώσεις, τα μαθήματα για μένα ήταν παιχνιδάκι. Τελείωσα τη σχολή με άριστα και μάλιστα είπα και τον όρκο.
– Άρα με τα κοινά ασχοληθήκατε πιο ενεργά, μετά την πτώση της Δικτατορίας;
– Μετά τη Μεταπολίτευση, εντάχθηκα στην Ένωση Κέντρου, γιατί είχαμε κεντρώα οικογενειακή παράδοση. Εκεί είδα βέβαια τις αθλιότητες του παλιού συστήματος. Υπήρχε μια γερουσία, όπου ο ένας υπονόμευε τον άλλον. Ο καθένας από τους παλιούς φρόντιζε να μην μπαίνουν άλλοι υποψήφιοι και τους δυσκολέψουν την εκλογή.
Παράλληλα, δραστηριοποιήθηκα και στον επιστημονικό συνδικαλισμό. Με τα πολλά, έγινα Πρόεδρος του Τεχνικού Επιμελητηρίου από το 1976 μέχρι το 1981, όταν και εκλέχθηκα βουλευτής. Το Τεχνικό Επιμελητήριο ήταν ένα πολύ μεγάλο σχολείο για να γνωρίσεις τα προβλήματα της πόλης σου και της Ελλάδας γενικότερα. «Ψηθήκαμε» αρκετά λόγω του σεισμού του 1978 και των πλημμυρών του επόμενου έτους.
Μεταξύ άλλων μου είχε καθίσει πολύ το θέμα του μετρό. Είχα κάνει κάποια επιστημονικά σεμινάρια στον τομέα μου στο Παρίσι. Είχα πάρει και μια γαλλική υποτροφία σχετικά με τη δομική προκατασκευή. Είδα από κοντά διάφορα ζωτικά έργα για μια πόλη, όπως αυτό του μέτρο.
– Επομένως στο Παρίσι πήρατε το ερέθισμα για το μετρό…
– Έτσι είναι. Όταν ήμουν υποψήφιος Δήμαρχος, θεώρησα ότι έπρεπε να πούμε τι θα κάνουμε με το μετρό. Το είχαμε συμπεριλάβει και στο προεκλογικό μας πρόγραμμα. Οι πέντε αντίπαλες παρατάξεις ήταν ενωμένες και εμείς ήμασταν μόνοι μας.
Μεταξύ της εκλογής μας και της ανάληψης καθηκόντων, έκανα ένα ταξίδι στις Βρυξέλλες για να δω αν μπορεί να βρεθεί χρηματοδότηση για ένα τέτοιο έργο, γιατί από την κυβέρνηση δεν περιμέναμε κάτι άλλο, πέρα από πόλεμο.
Μεταξύ άλλων είχα πάει και στην Τουλούζη, όπου είχα μάθει ότι είχαν ένα εξαιρετικό τραμ. Οι αντίπαλοί μας έλεγαν τότε να κάνουμε τραμ, όχι μετρό. Εμείς όμως βλέπαμε ότι το τραμ δεν χωρούσε στη Θεσσαλονίκη, έτσι όπως είναι σχεδιασμένη. Η Τσιμισκή και η Εγνατία ήταν πίτα. Θα βάζαμε και τραμ;
Πήρα τότε και μια άλλη ιδέα, ώστε να φτιάξουμε και κάποια υπόγεια πάρκινγκ.
– Υπήρχε τραμ κάποτε στη Θεσσαλονίκη. Θεωρείτε λάθος ότι ξηλώθηκε;
– Εκείνη την εποχή, κρίθηκε ότι το τραμ δεν είχε την ευελιξία που απαιτούνταν σε μία πόλη που κυκλοφορούσαν πλέον πολλά αυτοκίνητα. Τα ξήλωσε ο Καραμανλής το 1955. Δεν ήταν το θέμα αν καλώς ή κακώς ξηλώθηκε τότε. Το θέμα ήταν αν θα μπορούσαμε να είχαμε κι εμείς τραμ με τα δεδομένα της εποχής. Όπως είπα, στην Τουλούζη μπήκαμε μέσα σε ένα πολύ ωραίο τραμ με άνεση και χωρητικότητα. Η Τουλούζη ήταν όμως μια μεγάλη ευρωπαϊκή πόλη. Είχε πολύ φαρδείς δρόμους, οπότε είχε τη δυνατότητα να κάνει μια νησίδα στη μέση, όπου θα εγκαθίστατο το τραμ.
«Ποια στήριξη; Να μας γδάρει ήθελε!»
– Είχατε στήριξη από την κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ σε όσα σχεδιάζατε;
– Ποια στήριξη; Να μας γδάρει ήθελε! Όταν εμείς εξασφαλίσαμε από τις Βρυξέλλες τεχνική και οικονομική στήριξη, το πρώτο που κάναμε ήταν ένα συνέδριο, ώστε να έρθουν άνθρωποι από τις Βρυξέλλες, από την Κυβέρνηση και από τον Δήμο. Η κυβέρνηση όχι μόνο δεν έστειλε κανέναν, αλλά είπε στις Βρυξέλλες ότι δεν έχετε καμία δουλειά εκεί!
Εξασφαλίσαμε 700 εκατομμύρια δραχμές για έργα ύδρευσης που εγκρίθηκαν από τις Βρυξέλλες. Διαδικαστικά όμως έπρεπε πρώτα να περάσουν από το Υπουργείο. Δεν μας τα έστειλε ποτέ…
– Θεωρείτε ότι για αυτή την αντιμετώπιση ευθύνεται ο ιδεολογικός σας προσανατολισμός ή απλά η Θεσσαλονίκη είχε εγκαταλειφθεί στη μοίρα της;
– Ήταν λογικό να μας πολεμήσουν προεκλογικά. Όταν ανέλαβα τα καθήκοντά μου, το πρώτο πράγμα που έκανα ήταν να ζητήσω ένα ραντεβού με τον Ανδρέα Παπανδρέου και να υποβάλλω τα διαπιστευτήρια μου. Με δέχτηκε ο Ανδρέας στο γραφείο του και σημείωνε τα όσα του έλεγα σε ένα μπλοκάκι. Μπορεί να έγραφε βέβαια και άλλα δικά του!
Μεταξύ άλλων του είχα πει ότι βρίσκαμε ένα έλλειμμα στον Δήμο 500 εκατομμυρίων δραχμών, όπου είναι απλήρωτα τα ασφαλιστικά ταμεία και η εφορία. Τον παρακάλεσα να παρέμβει. Ουδέποτε έλαβα απάντηση…
Για ό,τι κάναμε, βρίσκαμε την κυβέρνηση αντίθετη. Έβαλε μπροστά ανθρώπους να προωθήσουν το τραμ. Όπως π.χ. τον Βούγια, τον συγκοινωνιολόγο, ο οποίος είχε προτείνει να κάνουμε αστική συγκοινωνία με καραβάκια. Βρέξει, χιονίσει, αέρας, τρικυμία, το καραβάκι θα ήταν υποτίθεται εκεί… Φυσικά και δεν περπάτησε αυτό. Για τη δημοτική ραδιοφωνία και τηλεόραση μας έβγαλαν τον αδόξαστο!
«Το Δικαστήριο της ΕΕ μας προέβαλε ως παράδειγμα προς μίμηση της ελεύθερης ευρωπαϊκής τηλεόρασης»
– Για ποιον λόγο επιμείνατε όμως στο εγχείρημα της δημοτικής τηλεόρασης;
– Εκείνη την εποχή υπήρχε μόνο η ΕΡΤ1 και η ΕΡΤ2, όργανα στα χέρια της εκάστοτε κυβέρνησης. Είναι σαν να λέμε ότι απαγορεύονται οι εφημερίδες και υπάρχει μόνο η Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. Εμείς θέλαμε να σπάσουμε αυτό το μονοπώλιο. Συμφωνήσαμε με τους Δήμους Αθηναίων και Πειραιώς. Εμείς κάναμε και τηλεόραση. Βοηθήσαμε και περίπου 15 άλλους Δήμους να κάνουν τηλεοράσεις. Η κυβέρνηση μας έτρεχε στα δικαστήρια. Τελικά, το Δικαστήριο της ΕΕ όχι μόνο μας αθώωσε πανηγυρικά, αλλά μας προέβαλε ως παράδειγμα προς μίμηση της ελεύθερης ευρωπαϊκής τηλεόρασης.
– Άμα είχατε ένα μαγικό ραβδί, ποιο έργο θα κάνατε για να βελτιώσετε τη Θεσσαλονίκη;
– Θα έκανα την επέκταση της Παραλίας. Είναι ένα έργο εφικτό και το θέλει η πόλη. Το έχουν φτιάξει και αλλού. Τότε που το είχαμε προτείνει, υπήρχε κάτι ανάλογο στη Βοστώνη. Έκτοτε, έγινε στην Κολωνία, την Κωνσταντινούπολη, ενώ η κορυφαία περίπτωση είναι στη Βαρκελώνη.
Αντί για την επέκταση της παραλίας που προτείναμε εμείς, προτιμήθηκε η υποθαλάσσια. Γίναμε ρεζίλι των σκυλιών. Για να μας κοντράρουν, πληρώσανε στους εργολάβους 85 εκατομμύρια ευρώ για κάτι που δεν ξεκίνησε καν.
– Ποια είναι η άποψή σας για το FlyOver που χτίζεται τώρα;
– Μπούρδα. Διαχρονική μπούρδα. Έφτασε και ωρίμασε επί ΝΔ, η οποία πια δεν μπορούσε να το φτύσει.
– Πώς αισθανθήκατε όταν είδατε τα εγκαίνια του Μετρό Θεσσαλονίκης να καλύπτονται live από το TV100; Συναντήθηκαν δύο παιδιά σας κατά κάποιον τρόπο…
– Ξέρεις ποια είναι η πιο χαρούμενη μέρα για ένα νέο ζευγάρι; Ο ερχομός του παιδιού φυσικά. Για έναν παππού, όπως είμαι εγώ; Ο ερχομός του εγγονιού. Έφτασα λοιπόν τα 90 για να χαρώ το εγγόνι μου! Το κακοποιήσανε πολύ βέβαια… Είναι πολύ διαφορετικό από εκείνο που σχεδιάσαμε και δημοπρατήθηκε από τον Δήμο. Η επόμενη κυβέρνηση της ΝΔ το δέχτηκε, προχώρησε τον διαγωνισμό, έφτασε στην επιλογή, αλλά δεν υπέγραψε ο Μητσοτάκης. Υποστήριζε ότι αν το υπέγραφε, θα του έλεγαν διάφορα, γιατί ήταν προεκλογική περίοδος.
Έρχεται μετά το ΠΑΣΟΚ, το οποίο για δύο χρόνια δεν κάνει τίποτα. Κατέληξε να αναθέσει το έργο στον δεύτερο μειοδότη, ο οποίος θα κατασκεύαζε μικρότερο έργο από αυτό που προβλέπαμε εμείς. Και μάλιστα ήταν και ακριβότερο, σε σχέση με τον πρώτο. Δήθεν ο πρώτος δεν είχε τα εχέγγυα που έδινε ο δεύτερος. Δεν είχε καν χρηματοδότηση για να ξεκινήσει το έργο. Του έδωσαν τέσσερα χρόνια για να βρει. Δεν τα βρήκε και του δώσανε παράταση άλλα τέσσερα χρόνια. Ούτε και τότε τα βρήκε, και έφυγε έχοντας πάρει συγχωροχάρτι…
Μετά ξεκίνησε η ιστορία με τους μετροπόντικες. Έχετε δει σε τι βάθη πάει το μετρό; Εμείς συνεργαζόμασταν με την Αρχαιολογική Υπηρεσία για την περιοχή από το Σιντριβάνι μέχρι τον Βαρδάρη. Μας είχαν πει ότι η οροφή πρέπει να είναι κάτω από τα 7 μέτρα. Το υπόλοιπο, όμως, λέγαμε ότι θα είναι σε βάθος λιγότερων μέτρων. Σήμερα, π.χ. το Σιντριβάνι έχει βάθος 38 μέτρων…
«Ο Μπουτάρης πολεμούσε ό,τι δεν ήταν δική του σκέψη και έμπνευση»
– Ποια είναι η άποψή σας όσον αφορά τη διαμάχη για τα αρχαία στη Βενιζέλου;
– Ήταν κατά βάση κολλήματα του Μπουτάρη. Πολεμούσε ό,τι δεν ήταν δική του σκέψη και έμπνευση. Ο Μπουτάρης είχε πολεμήσει και την επέκταση της Παραλίας, μαζεύοντας μάλιστα υπογραφές. Είχε προσφύγει λοιπόν, ως γνωστόν, στο ΣτΕ, λέγοντας ότι τα αρχαία έπρεπε να μείνουν στη θέση τους. Μπορείτε από κάτω να περάσετε; Περάστε. Δεν μπορείτε; Καταργείται ο σταθμός… Το ΣτΕ απέρριψε την ένσταση του Δήμου. Και έγιναν άλλες δύο προσφυγές… Με τα πολλά, ήρθε η κυβέρνηση του Μητσοτάκη και είπε ότι θα κάνουμε το έργο, μετακινώντας τα αρχαία με τις μεθόδους που προβλέπει η επιστήμη. Βλέπετε το αποτέλεσμα: έχουμε και μετρό, και αρχαία, και ένα ωραίο μουσείο στου Παύλου Μελά.
– Δίνεται σήμερα η δέουσα σημασία από την πολιτική ηγεσία στη Θεσσαλονίκη;
– Βλέπετε πόσες φορές έρχεται ο πρωθυπουργός στη Θεσσαλονίκη για να συναντήσει τους παράγοντες. Κανένας άλλος πρωθυπουργός δεν ήταν τόσο τακτικός επισκέπτης της πόλης, όσο είναι ο Μητσοτάκης. Ούτε καν ο Κωνσταντίνος Καραμανλής.
Όσο για τον πρώην πρωθυπουργό, θα πω μόνο το εξής: σε ένα από τα τελευταία του άρθρα, ο Δρυμιώτης παρουσιάζει τον Τσίπρα ως τον μεγάλο ψευταρά. Έδινε ο Τσίπρας μια συνέντευξη σε ένα κανάλι και του λένε ότι μετά από σένα θα εμφανιστεί ο Θεοδόσης Τάσσιος, καθηγητής σου στο πολυτεχνείο. Είπε λοιπόν ο Τσίπρας ότι όταν μπήκε στη σχολή το 1992, δεν είχε τον κ. Τάσσιο καθηγητή, διότι είχε φύγει. Βγαίνει μετά ο Τάσσιος και λέει ότι ο ίδιος έφυγε το 1997. Είχε τον Τσίπρα στους καταλόγους του, αλλά ποτέ δεν είχε έρθει να παρακολουθήσει μάθημα, ούτε να δώσει εξετάσεις…
– Ο πόλεμος που είπατε ότι δεχθήκατε στη διάρκεια της δημαρχίας σας ήταν το κίνητρο για να πάρετε την απόφαση να κατεβείτε στην κεντρική πολιτική σκηνή;
– Ο λόγος δεν ήταν ότι κουράστηκα από την πολεμική που δεχόμουν εδώ και είπα να πάω εκεί που θα είναι καλύτερα… Ήταν ανάγκη να γίνει ανατροπή της κυβέρνησης του ΠΑΣΟΚ που είχε δημιουργήσει κατά τη δική μας άποψη πολλά προβλήματα στη χώρα. Έτσι λοιπόν, η Νέα Δημοκρατία αποφάσισε να κατεβάσει στις εκλογές τρία στελέχη του κόμματος που είχαν εκλεγεί Δήμαρχοι, μεταξύ αυτών και εμού.
Αν με ρωτάς εκ των υστέρων αν χάρηκα ή μετάνιωσα; Από πλευράς προσωπικού συμφέροντος, μετάνιωσα, επειδή έχοντας μια αυτοτελή εξουσία στον Δήμο, μπορούσα να προγραμματίσω, να μελετήσω, να αποφασίσω, να προχωρήσω, να ολοκληρώσω… Αντίθετα, σε όποιο Υπουργείο και να είσαι, έχεις κάποιον από πάνω σου ή εξαρτάσαι από άλλους. Αυτό μπορεί να σου βγάλει την ψυχή…
– Οι Θεσσαλονικείς τι σας έλεγαν τότε;
– Οι φίλοι μου και οι φίλοι της παράταξης, μου έλεγαν να κατεβώ. Ήξεραν -και δεν έπεσαν έξω- ότι είχαμε βάλει σε καλή σειρά τον Δήμο και θα τον αφήναμε με σωστούς ανθρώπους, ώστε να συνεχίσει. Και κυρίως επειδή ένας Υπουργός, ο οποίος προηγουμένως ήταν Δήμαρχος, θα βοηθούσε πολύ τον Δήμο.
– Ποιο ήταν το πιο δύσκολο Υπουργείο κατά τη γνώμη σας; Περάσατε από πολλά είναι η αλήθεια (Εσωτερικών, Προεδρίας, Πολιτισμού, Γεωργίας, ΠΕΧΩΔΕ).
– Το πιο δύσκολο Υπουργείο ήταν το Υπουργείο Προεδρίας. Ήταν ένα Υπουργείο δημόσιας διοίκησης και συντονισμού κατά κάποιον τρόπο των διοικητικών όλων των Υπουργείων. Είχα ως αρμοδιότητα όλη τη δημόσια διοίκηση, πέρα από την Τοπική Αυτοδιοίκηση που υπαγόταν στο Εσωτερικών. Θυμάμαι έπρεπε να λύσουμε ένα θέμα σχετικό με τις αστικές συγκοινωνίες της Αθήνας, το οποίο όλοι οι προηγούμενοι το ανέβαλαν. Και το κάναμε. Επίσης, έπρεπε να καταργήσουμε και κάποιες δημόσιες υπηρεσίες, οι οποίες ήταν αντιπαραγωγικές, ενώ έπρεπε να μετακινήσουμε και κάποιους δημόσιους υπαλλήλους από υπηρεσίες που περίσσευαν σε υπηρεσίες που είχαν έλλειμμα.
Παραλία, Σέιχ Σου, Μνημεία
– Ποια είναι η πιο σημαντική συμβουλή που δίνετε στα εγγόνια σας και γενικότερα σε εμάς, τους νέους Θεσσαλονικείς, αν θέλουμε να πάμε την πόλη ένα βήμα παραπέρα;
– Καταρχάς, θα πω στα εγγόνια μου το τι κάναμε εμείς. Μπορεί από εκεί να πάρουν καμιά ιδέα! Θα τους πω επίσης το γιατί εγώ ασχολήθηκα με την πολιτική και θα τους μιλήσω για τρία πράγματα, τα οποία θα έβαζα ως προτεραιότητα -μαζί με άλλους φίλους μάλιστα έχουμε ιδρύσει ένα think tank, το οποίο ονομάζεται «Σκυτάλη». Εκεί προβληματιζόμαστε για τρία πράγματα, τα οποία θα πρέπει να απασχολήσουν και τις επόμενες γενιές:
α) Η προστασία, η επέκταση και η ανάδειξη της παραλίας.
β) Η θωράκιση της πόλης από πυρκαγιά στο Σέιχ Σου. Για παράδειγμα, οι 40 Εκκλησιές είναι ουσιαστικά μέσα στο Σέιχ Σου. Όπως και οι Δήμοι Νεάπολης-Συκεών και Πυλαίας-Χορτιάτη. Παρεμπιπτόντως στις 9 Αυγούστου, είχα γράψει ένα άρθρο στην Εφημερίδα Μακεδονία σχετικά με τους κινδύνους που εγκυμονεί μια πυρκαγιά στο πρώτο πόδι της Χαλκιδικής. Μετά από τρεις ημέρες, είδαμε όλοι τι έγινε στη Σίβηρη. Ο δικός μου ο καημός είναι ότι στα δάση δεν γίνονται αντιπυρικές ζώνες που είναι απαραίτητες, σύμφωνα με την επιστήμη της δασολογίας. Κι αυτές πολύ απλά δεν γίνονται, γιατί δεν θέλουμε να κόψουμε ένα δέντρο… κι ας καεί το δάσος! Λένε πολλοί: «Είναι δυνατόν να απογυμνώσουμε το δάσος;». Κι έτσι καταλήγουμε να το χάνουμε όλο…
γ) Η ανάδειξη και η ένταξη των μνημείων της Θεσσαλονίκης στη λίστα των προστατευόμενων της UNESCO. Θα τα γνωρίσουμε καλύτερα, τόσο εμείς, όσο και οι επισκέπτες. Αυτή τη στιγμή είναι μερικώς αναγνωρισμένα, καθώς 17 βυζαντινά μνημεία είναι αναγνωρισμένα ως ενιαίο σύνολο, όχι το καθένα ξεχωριστά. Υπάρχουν άλλα κτίσματα στον κόσμο σαν τη Ροτόντα, την Αγία Σοφία, την Αχειροποίητο ή τον Άγιο Δημήτριο; Είναι τεράστια, τόσο σε έκταση, όσο και σε ιστορία! Στη Δυτική Θεσσαλονίκη, υπάρχουν τα Συμμαχικά Κοιμητήρια. Είναι τα μνημεία στρατευμάτων έξι χωρών που μάχονταν σε ένα από τα μεγαλύτερα μέτωπα του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου, τα Βαλκάνια. 4.000 Άγγλοι, 3.000 Γάλλοι, 3.000 Ιταλοί, 2.500 Σέρβοι, τόσοι Ρώσοι, τόσοι Έλληνες… Όλα αυτά είναι ανύπαρκτα για την UNESCO. Στο Βέλγιο, όλα τα αντίστοιχα μνημεία είναι αναγνωρισμένα.
Όλα αυτά θα τα πω στα εγγόνια μου! Και θα τα προχωρήσω, μαζί με τους φίλους μου στο think tank που σας προανέφερα -μην πω δεξαμενή σκέψης και πνιγεί κανένας (γέλια)! Είμαστε περίπου 25 άτομα, κυρίως καθηγητές πανεπιστημίου και ερευνητές σε διάφορους τομείς. Επί τη ευκαιρία, προετοιμαζόμαστε για την επόμενη δράση της «Σκυτάλης», τον Νοέμβριο, με κεντρικό ομιλητή, τον Χρήστο Ζερεφό.
– Ακούμε το κινητό σας να χτυπάει συχνά για λόγους που σχετίζονται με την προσφορά στη δημόσια ζωή. Πεθαίνει ποτέ το μικρόβιο της πολιτικής, άπαξ και εισχωρήσει;
– Εκ των πραγμάτων, είμαι full-time, λόγω του γιου μου (σ.σ. Δημήτρης Κούβελας, βουλευτής Α΄Θεσ/νικης / ΝΔ). Αλλά και να μην ήταν ο Δημήτρης, κάποια θέματα δεν θα τα άφηνα με τίποτα. Θα ασχολούμουν με τη «Σκυτάλη», όσο πιο πολύ μπορούσα…
Συνέντευξη: Αφροδίτη Κεραμέως, Βασίλης Ιατρούδης, Βαγγέλης Λαζαρίδης
