Η τελειομανία είναι ο συχνός τρόπος πολλών ανθρώπων να επιτύχουν τον στόχο τους. Είναι όμως και ένας λόγος να θέσουν τον στόχο αυτόν υψηλότερα. Μήπως είναι και ο λόγος που θέτουν αυτόν τον στόχο εξαρχής;
Ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή. Τελειομανής γίνεται ένας άνθρωπος που -κατά πάσα πιθανότητα- έμαθε στην παιδική του ηλικία πως έτσι πρέπει να είναι. Το ενδεχόμενο λάθος δεν ήταν για αυτόν απλώς ένα βήμα πίσω, αλλά μια εξίσωση με την αποτυχία. Και η αποτυχία ήταν αντιστρόφως ανάλογη της αποδοχής. Αυτός ο άνθρωπος έμαθε πως αν δεν είναι τέλειος, δεν είναι αρκετός.
Όταν κάποιος έχει το αίσθημα πως δεν είναι αρκετός, τότε γίνεται λόγος για πιθανή -όχι απόλυτα- χαμηλή αυτοεκτίμηση. Τότε, λοιπόν, που δεν βρίσκεται άλλος τρόπος «να εξυψώσεις» και να μετρήσεις την αξία σου, θέτεις την επιτυχία ως μονάδα μέτρησης. Προσπαθείς, δηλαδή, να ποσοτικοποιήσεις μία κατά τα άλλα ποιοτική έννοια, όπως είναι η «αξία» σου ως άνθρωπος.
Έτσι, η τελειομανία γίνεται ο λόγος για να θέσουν έναν στόχο υψηλά.
Αλλά ας το επαναλάβουμε: Μήπως είναι και ο λόγος που θέτουν τον στόχο εξαρχής;
Γιατί να θέσω έναν στόχο; Για να τον επιτύχω.
Άμα επιτύχω; Παίρνω την επιβεβαίωση πως αξίζω.
Άμα αποτύχω; Παίρνω την επιβεβαίωση πως δεν αξίζω, κάτι που πιστεύω ήδη για τον εαυτό μου. Άρα, πάλι επιβεβαιώνομαι.
Άρα, μήπως τελικά η τελειομανία σχετίζεται με την επιβεβαίωση, και όχι με την αποτελεσματικότητα;
Τελειομανής δεν σημαίνει αποτελεσματικός, γιατί αποτελεσματικός δεν σημαίνει τελειομανής. Άρα, σίγουρα το «τέλειο» δεν είναι ο μόνος τρόπος να επιτύχεις κάτι.
Ωστόσο, την επιβεβαίωση την χρειάζεσαι μόνο όταν νιώθεις πως δεν αξίζεις; Ίσως όχι.
Μπορεί εσύ ο ίδιος να πιστεύεις πως αξίζεις, αλλά να μην πιστεύεις πως θα το δουν και οι άλλοι.
Οπότε, η τελειομανία δεν είναι πάντα δείκτης χαμηλής αυτοεκτίμησης.
Σε κάθε περίπτωση, όμως, για κάποιον λόγο συνδέεται με την επιβεβαίωση. Την οποία είτε δεν είχαμε ποτέ και την αποζητάμε, είτε την παραείχαμε, και τώρα δεν μπορούμε να λειτουργήσουμε χωρίς αυτήν. Δεν μπορούμε να ηρεμήσουμε, αν δεν ακούσουμε «Μπράβο». Πάντως, η ανάγκη για επιβράβευση-«ενίσχυση» ως μοχλός λειτουργίας σχετίζεται με τον συμπεριφορισμό, σύμφωνα με την επιστήμη της Ψυχολογίας. Και η επιβράβευση, καθώς και η τιμωρία, είναι οι κύριες μέθοδοι που εφαρμόζονται εδώ και δεκαετίες στο ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα…
