Σε μια εποχή που τα όρια ανάμεσα στη διαφορετικότητα και τη σύγκρουση δοκιμάζονται καθημερινά, το θέατρο επιστρέφει για να θέσει τα πιο δύσκολα ερωτήματα. Το «Άγριο Αίμα», σε σκηνοθεσία Θάνου Νίκα, ανεβαίνει στο Goethe-Institut Thessaloniki και φέρνει στο προσκήνιο μια ιστορία ωμή, σύγχρονη και βαθιά πολιτική. Μέσα σε μια σχολική τάξη που μοιάζει να αντικατοπτρίζει ολόκληρη την κοινωνία, η βία, τα στερεότυπα και η ανάγκη για επιβολή συνθέτουν ένα εκρηκτικό σκηνικό.
Η Ειρήνη Ηρωδότου, που ενσαρκώνει τη Μαριάμ στην παράσταση, μας μιλά για την πρόκληση ενός ρόλου γεμάτου αντιφάσεις, για τη λεπτή γραμμή ανάμεσα στη σιωπή και την έκρηξη, αλλά και για το πώς ένα έργο μπορεί να λειτουργήσει σαν καθρέφτης της εποχής μας. Ως ένα έργο που δεν δίνει εύκολες απαντήσεις, αλλά ανοίγει ουσιαστικούς διαλόγους, το «Άγριο Αίμα» αποδεικνύει ότι το θέατρο μπορεί ακόμη να ταρακουνήσει, να προβληματίσει και –κυρίως– να μείνει μέσα μας πολύ μετά το τέλος της παράστασης.
– Το έργο «Άγριο Αίμα», είναι ένα έργο, ιδιαίτερα πολιτικό. Πώς το προσεγγίσατε ως ηθοποιός και πως αντιδράσατε όταν πρωτοδιαβάσατε τον ρόλο;
– Πρόκειται πράγματι για ένα βαθιά πολιτικό έργο όπου στο επίκεντρο έρχονται τα ίδια τα σκηνικά πρόσωπα. Μέσα από τους χαρακτήρες βλέπουμε όλο το κοινωνικό σύστημα που τους περιβάλλει. Κάθε πρόσωπο στο έργο κουβαλάει, από γραφής του, τον δικό του κόσμο και αυτόν τον κόσμο κληθήκαμε ως ηθοποιοί να γνωρίσουμε, να κατανοήσουμε και να βιώσουμε πάνω στη σκηνή. Επίσης, μέσα από τις σχέσεις που αναπτύσσονται ανάμεσα στα πρόσωπα φαίνονται οι δυναμικές της ομάδας ή αλλιώς της «αγέλης», όπως μας αρέσει να την αποκαλούμε, και αποκαλύπτονται οι χαρακτήρες.
Για αυτό έπρεπε να δουλέψουμε πρώτα απ’ όλα ως ομάδα. Να ανακαλύψουμε τον εαυτό μας μέσα από τον άλλον και έπειτα να τον εμπλουτίσουμε με δική μας προσωπική δουλειά πάνω στον ρόλο. Νομίζω αυτό το κομμάτι της ομαδικής δουλειάς είναι που απόλαυσα περισσότερο στις πρόβες. Όταν διάβασα πρώτη φορά τον δικό μου ρόλο, την Μαριάμ, προσπάθησα να την προσεγγίσω εκ των έσω, δουλεύοντας πάνω στις αντιφάσεις της. Την ευαλωτότητα και τη σκληρότητα μαζί. Προσπάθησα να την καταλάβω σε βάθος, όχι για να την δικαιολογήσω, αλλά για να δω τι την κινεί και τι την οδηγεί στο να ακροβατεί διαρκώς ανάμεσα στα όρια.
– Ποιες ήταν οι μεγαλύτερες προκλήσεις που αντιμετωπίσατε στην προσέγγιση αυτού του ρόλου και πώς σας επηρέασε;
– Η Μαριάμ είναι μια νεαρή μουσουλμάνα, η οποία χαρακτηρίζεται για την βαθιά πίστη της. Κινείται μέσα σε ένα περιβάλλον έντονης κοινωνικής και προσωπικής καταπίεσης. Προσπαθεί να επιβιώσει μέσα στην «αγέλη» και βρίσκει καταφύγιο πίσω από την μαντήλα της. Η μαντήλα είναι που της παρέχει από τη μία ασφάλεια, αλλά από την άλλη καταπίεση. Κουβαλάει και αντιμετωπίζει στερεοτυπικές αντιλήψεις που της αποδίδονται από το περιβάλλον γύρω της και έχει μάθει να ζει στη σιωπή, να μην εκφράζει την προσωπική της γνώμη.
Όταν έρχεται η στιγμή να μιλήσει, οδηγείται σε ένα τεράστιο ξέσπασμα. Η ίδια μέσα στο έργο κινείται ανάμεσα στην πλήρη σιωπή και σε έντονες εκρήξεις. Αυτές οι έντονες αντιφάσεις, ο διττός χαρακτήρας που παρουσιάζει, η άγρια ευαλωτότητα και η πολυπλοκότητά της ήταν που με γοήτευσε πιο πολύ σε αυτό τον χαρακτήρα και με έφερε σε πραγματική πρόκληση ως προς το πώς θα την προσεγγίσω. Δεν μπορώ να κρύψω ότι ψάχνοντας την Μαριάμ, βρέθηκα να ταυτίζομαι μαζί της σε ορισμένες σκέψεις μέσα από τη διαδρομή της.
– Κεντρική ιδέα της παράστασης είναι αυτή της «επιβολής του πολιτισμού». Πιστεύετε ότι η παράσταση ασκεί κριτική στις λεγόμενες ευρωπαϊκές αξίες;
– Πιστεύω πως η παράσταση ανοίγει μια κριτική ματιά πάνω στην έννοια της «επιβολής του πολιτισμού» και κατ’ επέκταση στις λεγόμενες ευρωπαϊκές αξίες, όχι με καταγγελτικό τρόπο, αλλά θέτοντας ερωτήματα. Δείχνει πώς μπορούν αυτές οι αξίες να λειτουργήσουν αντιφατικά ή ακόμη και βίαια όταν επιβάλλονται ως ορθό μοντέλο πάνω σε διαφορετικές ταυτότητες και εμπειρίες. Για μένα, η δύναμη της παράστασης είναι ακριβώς ότι δεν δίνει λύση στα ερωτήματα.
Αφήνει τον θεατή στο μεταίχμιο, να τοποθετηθεί ο ίδιος απέναντι σε αυτά τα ερωτήματα, βάζοντάς τον να σκεφτεί πού τελειώνει η έννοια του «πολιτισμού» και πού ξεκινά η επιβολή του. Το σπουδαίο που έχει αυτό το έργο είναι πως μέχρι και σήμερα κανείς μας δεν κατάφερε να πάρει μια ξεκάθαρη θέση. Ο θεατής παρακολουθεί τις δύο όψεις του ίδιου νομίσματος να εκτυλίσσονται μπροστά του, και δεν υπάρχει εύκολη διάκριση ανάμεσα στο σωστό και το λάθος.
– Πώς θεωρείτε ότι επιδρά η βία στο έργο; Είναι ρεαλιστική ή λειτουργεί κυρίως συμβολικά;
– Η βία στο έργο είναι καθαρά ρεαλιστική. Παρουσιάζονται καταστάσεις που συμβαίνουν, δυστυχώς, καθημερινά δίπλα μας. Αυτός ο ρεαλισμός είναι που κάνει την σκηνή τόσο έντονη και φέρνει τοn θεατή αντιμέτωπο με αυτό που συμβαίνει. Με την ωμή πραγματικότητα, χωρίς κανένα συμβολικό φίλτρο.
– Βρισκόμαστε σε μια κοινωνικοπολιτικά έντονη εποχή. Βλέπετε αναλογίες στο έργο με γεγονότα που συμβαίνουν σήμερα στην Ευρώπη;
– Νομίζω ότι το έργο συνομιλεί άμεσα με τη σύγχρονη πραγματικότητα. Θίγει ζητήματα όπως η μετανάστευση, οι λεγόμενες ευρωπαϊκές αξίες, αλλά και το πώς ένας πολιτισμός αυτοπροσδιορίζεται και επιβάλλεται ως «ορθό μοντέλο». Μέσα σε αυτό το πλαίσιο αναδεικνύεται και η επιβολή του πολιτισμού μέσω της βίας, καθώς και οι εντάσεις γύρω από τον ρατσισμό και τη σύγκρουση ταυτοτήτων, όχι ως αφηρημένες έννοιες, αλλά ως υπαρκτές συνθήκες που επηρεάζουν άμεσα τους ανθρώπους και τις σχέσεις τους. Η παράσταση, χωρίς να δίνει εύκολες απαντήσεις, θέτει αυτά τα ζητήματα στο προσκήνιο και αφήνει τον θεατή να τοποθετηθεί απέναντί τους.
– Αν αυτή η ιστορία συνέβαινε σήμερα στην ελληνική τάξη πραγμάτων, πιστεύετε ότι θα μας σόκαρε ή θα μας φαινόταν οικεία;
– Δυστυχώς η βία υπάρχει, και στην εποχή που ζούμε υπάρχει πιο πολύ από ποτέ. Παρόμοια σκηνικά ακούμε να συμβαίνουν καθημερινά γύρω μας. Αυτό που θα μας σόκαρε θα ήταν η ύπαρξη του όπλου στη δεδομένη συνθήκη της τάξης ενός σχολείου. Αλλά στη συγκεκριμένη ιστορία δεν είναι το όπλο αυτό καθ’ αυτό που φέρνει τη βία. Είναι τα ίδια τα πρόσωπα, τα οποία υπάρχουν γύρω μας.
– Πιστεύετε ότι η παράσταση σας μπορεί να ταρακουνήσει το κοινό;
– Ναι, πιστεύω ότι είναι μια παράσταση που μπορεί να ταρακουνήσει. Φέρνει στη σκηνή μια σκληρή, άμεση πραγματικότητα. Δείχνει τα πράγματα όπως είναι, χωρίς φίλτρο ή ωραιοποίηση ξεδιπλώνοντας δυο διαφορετικές πλευρές του ίδιου νομίσματος. Οπότε ο θεατής βλέπει και τις δύο όψεις. Δεν οδηγείται σε ένα συγκεκριμένο συμπέρασμα, αλλά καλείται να σκεφτεί και να τοποθετηθεί ο ίδιος απέναντι σε αυτό που βλέπει.
– Ποιοι είναι οι λόγοι να έρθει κάποιος να δει το «Άγριο Αίμα» σήμερα;
– Νομίζω ότι η παράσταση προσφέρει μια εμπειρία σε δύο επίπεδα. Κατά τη διάρκειά της, ο θεατής έρχεται αντιμέτωπος με την ωμότητα και την ένταση των σκηνών, κάτι που τον φέρνει πολύ κοντά στους χαρακτήρες και στις καταστάσεις που βιώνουν. Μετά το τέλος της, όμως, η εμπειρία δεν τελειώνει εκεί. Συνεχίζει να τον ακολουθεί, να την σκέφτεται και να την επεξεργάζεται εσωτερικά. Έτσι, η παράσταση δεν ολοκληρώνεται με την αυλαία, αλλά «σπάει» τα όρια του χρόνου και συνεχίζει να ζει μέσα στον θεατή.
– Τι θα θέλετε να πάρει μαζί του ο θεατής φεύγοντας από την παράσταση;
– Θα ήθελα ο θεατής να φεύγει με την αίσθηση ότι αυτό που είδε δεν τελείωσε με το τέλος της παράστασης. Ότι κάτι συνεχίζει να δουλεύει μέσα του- μια σκέψη, μια αμφιβολία, μια ερώτηση. Το ερώτημα είναι συχνά πιο σημαντικό από την απάντηση. Και ίσως αυτό να είναι το πιο ουσιαστικό που μπορεί να πάρει μαζί του φεύγοντας: έναν εσωτερικό διάλογο που συνεχίζεται.
Συνέντευξη: Αναστασία Μωυσιάδου
ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΠΑΡΑΣΤΑΣΗΣ
Χώρος: Goethe-Institut Thessaloniki, Λεωφ. Βασιλίσσης Όλγας 66
https://maps.app.goo.gl/odWdegiCPpEYv1E99
Πρεμιέρα: Δευτέρα 20 Απριλίου
Διάρκεια κύκλου: Από Δευτέρα 20 Απριλίου έως Τετάρτη 20 Μαΐου
Ημέρες & ώρα: κάθε Δευτέρα έως Τετάρτη στις 21:00
Διάρκεια: 90’ (χωρίς διάλειμμα)
Εισιτήρια: ticketservices.gr
https://www.ticketservices.gr/event/goethe-institut-skg-agrio-aima/?lang=el
15€ Κανονικό
12€ Μειωμένο (το μειωμένο αφορά φοιτητές/ανέργους/ΑμεΑ)
10€ Ατέλεια/Εκπαιδευτικοί (μόνο από το ταμείο του Goethe-Institut)
Κρατήσεις/Πληροφορίες: arsmoriendi_th@yahoo.gr
Social Media Ars Moriendi
Facebook: https://www.facebook.com/arsmorienditheatregroup
Instagram: https://www.instagram.com/arsmoriendi.theatre
Υπό την αιγίδα και με την οικονομική υποστήριξη του Υπουργείου Πολιτισμού και του Goethe-Institut Thessaloniki.
