Ίσως ένα από τα πιο πολυσυζητημένα θέματα σήμερα να είναι η τεχνητή νοημοσύνη.
Έχει αναλυθεί τελευταία πάρα πολύ, κυρίως για το αν μπορεί να αντικαταστήσει τις γνωστικές δεξιότητες και ικανότητες του ανθρώπου, ή όχι.
Σίγουρα αυτό το ζήτημα είναι φλέγον, όμως μήπως έχει και μια ακόμα αθέατη πλευρά; Μήπως υπάρχει άλλη μία παράπλευρη απώλεια, αυτή των ανθρώπινων σχέσεων;
Ακούμε, λοιπόν, σήμερα να χρησιμοποιείται το Α.Ι. για τα πάντα, είτε για την παροχή μιας πληροφορίας, είτε για την επίλυση ενός προβλήματος – π.χ. «τι πρόλογο να φτιάξω για την εργασία μου;». Εάν απλώς μας εξοικονομεί χρόνο από διαδικασίες που ξέρουμε να πραγματοποιούμε και μόνοι μας, τότε είναι πολύ βοηθητικό. Υπάρχει όμως κάτι για το οποίο δεν μπορούμε να είμαστε σίγουροι, αλλά ούτε και να απευθυνθούμε στη τεχνητή νοημοσύνη για να το μάθουμε: η δημιουργία ανθρωπίνων σχέσεων.
Παρ΄όλα αυτά, εμείς εξακολουθούμε να απευθυνόμαστε στην οθόνη με διάφορους τρόπους, κάνοντάς την σχεδόν Θεό μας.
Σε πρώτο χρόνο, δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις νέων ατόμων που ζητούν τη βοήθεια της τεχνολογίας για να βρουν κάτι έξυπνο να απαντήσουν στον φίλο τους, τον σύντροφό τους και τον οποιονδήποτε άλλον. Πλέον, είναι αρκετά τα περιστατικά ατόμων που δειλιάζουν να σκεφτούν από μόνοι τους κάτι για να επικοινωνήσουν, να φλερτάρουν, ακόμη και να καυγαδίσουν, και ρίχνουν την ευθύνη σε μια μηχανική απάντηση της τεχνολογίας. Ωστόσο, αν όλοι ξεκινήσουν να κάνουν το ίδιο, δεν θα καταλήξουμε όλοι να μιλάμε, να φλερτάρουμε, να μαλώνουμε με τον ίδιο τρόπο;
Σε δεύτερο χρόνο, ίσως το πιο ύπουλο και σκληρό από όλα είναι το «δέσιμο» που έχουμε αρχίσει να αποκτούμε ως άνθρωποι με την τεχνητή νοημοσύνη. Μέσα από την καθημερινή τριβή, η οποία δημιουργείται για όλους τους παραπάνω λόγους, επόμενο είναι να νιώσει ο άνθρωπος πως αποκτά μια σχέση, μία σύνδεση. Ακούγεται υπερβολικό, κι όμως το A.I. πέρα από πληροφορίες, πλέον καταφέρνει να παρέχει και παρέα. Πολλά άτομα αναφέρουν τους προβληματισμούς τους εκεί, οπότε στην αρχή επιδίωκαν την παροχή επιλύσεων. Μήπως βέβαια τώρα ψάχνουν και παρέα;
Το τρομακτικό σε αυτήν την ιστορία δεν είναι η μοναξιά. Το τρομακτικό είναι γιατί υπάρχει τόση πολλή, και γιατί εκτονώνεται στην τεχνητή νοημοσύνη ως τελευταίο καταφύγιο. Είναι σαν να είμαστε εμείς σήμερα ο «Ναυαγός» από την ομώνυμη ταινία, και να φτιάξαμε ένα αντίστοιχα ψεύτικο πρόσωπο για να του μιλάμε και να καλύπτει τα κενά μας, την Τεχνητή Νοημοσύνη.
Μάλλον, η μοναξιά υπήρχε ανέκαθεν στο ανθρώπινο είδος. Ωστόσο, δεν μπορούμε παρά να παραδεχτούμε ότι στη σημερινή εποχή αυτό είναι πολύ πιο έντονο, παρά την απίστευτα γρήγορη επικοινωνία, προφανώς γιατί φοβόμαστε να επικοινωνήσουμε αληθινά και επαναπαυόμαστε στην ευκολία της τελευταίας. Εδώ, λοιπόν, η τεχνολογία έρχεται να φέρει τη «λύση» στην αποξένωση που η ίδια προκάλεσε, συστήνοντάς μας ένα νέο πρόσωπο, προσαρμοσμένο στα μέτρα του καθενός, για να έχουμε κάποιον να μας λύνει γρήγορα τα προβλήματα.
Χρειάζεται να λύνονται γρήγορα τα προβλήματα;
Ίσως ναι, θα μπορούσε να απαντήσει κάποιος, για να μην δυσκολευόμαστε πολύ.
Μήπως για να μην σκεφτόμαστε πολύ; Να μην προλαβαίνουμε να σκεφτούμε και να νιώσουμε;
Κατά πάσα πιθανότητα είναι πολύ σημαντική αυτή η «βοήθεια» που μας παρέχεται. Τότε πώς άντεξε ο άνθρωπος τόσες χιλιετίες χωρίς αυτήν;
Μάλλον μέχρι πρότινος οι άνθρωποι είχαν κι άλλους τρόπους να λύνουν τα προβλήματά τους. Οπότε αυτούς τους τρόπους υποκαθιστά τώρα η τεχνητή νοημοσύνη.
Άρα, για να τους υποκαθιστά, οι τρόποι μας είναι σε έλλειψη;
Υπενθυμίζουμε πως μιλάμε για τους τρόπους μας στις ανθρώπινες σχέσεις. Εάν, λοιπόν, οι άνθρωποι δεν ξέρουν τι να κάνουν με τους άλλους ανθρώπους και αναζητούν παρέα, θα τους βοηθήσει μια μηχανή; Μπορεί να είναι φτιαγμένη από ανθρώπινο χέρι, όμως δεν παύει να είναι μια μηχανή. Μάλιστα, πρόκειται για μια μηχανή στην οποία απευθυνόμαστε για τα συναισθήματά μας. Άρα της έχουμε δώσει σχεδόν αρμοδιότητες Θεού. Και αυτό το ζήτημα εξακολουθεί να εξαπλώνεται όλο και περισσότερο, σαν Λερναία Ύδρα.
Ίσως το μόνο στο οποίο μπορούμε να ελπίζουμε είναι πως οι άνθρωποι έχουμε τα συναισθήματα στις εργοστασιακές μας ρυθμίσεις, και αυτό δύσκολα θα καταφέρει μια μηχανή να το κάνει copy paste στα δικά της Windows.
Σε κάθε περίπτωση, αν μας προβληματίζει αυτό το θέμα, ας μην ψάξουμε την απάντηση στο ChatGPT.
