Στην εποχή μας, όπου οι ρυθμοί της καθημερινότητας είναι καταιγιστικοί και οι κοινωνικές πιέσεις αυξάνονται διαρκώς, η ψυχική υγεία έχει αναδειχθεί σε μείζον ζήτημα της ανθρωπότητας. Η ψυχοθεραπεία πλέον αναγνωρίζεται ως ένα πολύτιμο εργαλείο για την προσωπική ανάπτυξη, τη συναισθηματική σταθερότητα και τη βελτίωση της ποιότητας ζωής, ωστόσο δεν παύει ακόμα να αποτελεί «ταμπού». Δεν αποτελεί απλώς μια μέθοδο αντιμετώπισης ψυχικών διαταραχών, αλλά μια βαθιά εκπαιδευτική-αναπτυξιακή διαδικασία που επιτρέπει στο άτομο να κατανοήσει τον εαυτό του και τον κόσμο γύρω του.
Η κατάρριψη του στίγματος
Για δεκαετίες, η επίσκεψη σε έναν ψυχολόγο ή ψυχοθεραπευτή θεωρούνταν ένδειξη «αδυναμίας» ή σοβαρής ψυχικής ασθένειας. Η ατάκα «Δεν είμαι τρελός, άρα δεν χρειάζεται να πάω σε ψυχολόγο» ήταν ιδιαίτερα διαδεδομένη. Σήμερα, αυτή η αντίληψη αλλάζει σταδιακά. Η ψυχοθεραπεία θεωρείται πλέον μια πράξη αυτοφροντίδας. Όπως φροντίζουμε το σώμα μας μέσω της γυμναστικής και της διατροφής, έτσι και η ψυχοθεραπεία αποτελεί τη «γυμναστική» του πνεύματος και της ψυχής.
Είναι ο χώρος όπου το άτομο μπορεί να μιλήσει ελεύθερα, χωρίς τον φόβο της κριτικής, και να εξερευνήσει τις ενδότερες πτυχές του εαυτού του, οι οποίες δεν είναι εύκολα προσβάσιμες στην καθημερινότητά μας.
Η διαδικασία της αυτογνωσίας
Ο κεντρικός πυλώνας της ψυχοθεραπείας είναι η αυτογνωσία. Ο κάθε άνθρωπος λειτουργεί με βάση διάφορα πρότυπα συμπεριφοράς και σκέψης, τα οποία διαμορφώθηκαν κατά την παιδική μας ηλικία και συνεχίζουν να διαμορφώνονται και ταυτόχρονα να μας διαμορφώνουν. Πολλές φορές, αυτά τα πρότυπα είναι δυσλειτουργικά και δημιουργούν πρόβλημα στην καθημερινότητά μας εμποδίζοντας την ομαλή διαβίωση και κατ’ επέκταση και την εξέλιξή μας.
Με τακτική ψυχοθεραπεία δίνεται η δυνατότητα στο άτομο (μέσω της χρήσης διάφορων τεχνικών και στάσεων του εκάστοτε θεραπευτή) να ανακαλύψει πληροφορίες για τον εαυτό του, οι οποίες ήταν «καμουφλαρισμένες», ξεχασμένες ή ακόμα και άγνωστες μέχρι τη στιγμή της συνειδητοποίησης. Αυτή, λοιπόν, είναι και η ρίζα της αυτογνωσίας, δηλαδή η διαρκής διάθεση για γνωριμία με τον εαυτό μας.
Η διαχείριση συναισθημάτων και ψυχική ανθεκτικότητα
Η ζωή είναι γεμάτη προκλήσεις: απώλειες, χωρισμοί, επαγγελματικές αποτυχίες και υπαρξιακές κρίσεις. Η ψυχοθεραπεία δεν υπόσχεται μια ζωή χωρίς πόνο, αλλά προσφέρει τα εργαλεία για τη διαχείρισή του. Μαθαίνει στο άτομο να αναγνωρίζει, να ονομάζει και στη συνέχεια να περιγράφει τα συναισθήματά του – από τον θυμό και τη θλίψη μέχρι το άγχος και την ενοχή – και στη συνέχεια να τα αποδέχεται και να μην επιτρέπει να κατακλύζουν τη λογική του. Αυτή η συναισθηματική νοημοσύνη που καλλιεργείται στη θεραπεία μεταφράζεται σε καλύτερη λήψη αποφάσεων και διαρκώς αυξανόμενη εσωτερική γαλήνη.
Βελτίωση των διαπροσωπικών σχέσεων
Ο άνθρωπος είναι γονιδιακά ον κοινωνικό και η ποιότητα της ζωής του εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την ποιότητα των σχέσεών του. Η αποδοχή του εαυτού μας με τα προτερήματα και τις ατέλειές του μας καθιστά πιο «ικανούς» να συνδεθούμε αυθεντικά με τους άλλους, πράγμα το οποίο επίσης επιτυγχάνεται με την ψυχοθεραπεία. Άμεσο αποτέλεσμα αυτού είναι η βελτίωση της επικοινωνίας, η σύναψη σχέσεων, η οριοθέτηση των «κόκκινων γραμμών» μας και σταδιακά η ανάπτυξη της ενσυναίσθησης. Όλα τα παραπάνω έχουν ως αποτέλεσμα την επίλυση ή και αποφυγή συγκρούσεων στην οικογένεια ή στον εργασιακό χώρο, δημιουργώντας ένα υγιέστερο κοινωνικό δίκτυο.
Η σημασία στη σωματική υγεία
Είναι πλέον επιστημονικά αποδεδειγμένο ότι η ψυχική και η σωματική υγεία είναι άρρηκτα συνδεδεμένες. Το χρόνιο άγχος και η κατάθλιψη παραδείγματος χάρη μπορούν να οδηγήσουν σε σωματικά προβλήματα, όπως καρδιοαγγειακές παθήσεις, εξασθένηση του ανοσοποιητικού συστήματος και γαστρεντερολογικές διαταραχές και γενικότερα μπορεί να μειώσουν το προσδόκιμο ζωής. Μέσω της ψυχοθεραπείας, λοιπόν, και ό,τι αυτή προσφέρει, όπως αναλύθηκε παραπάνω, βελτιώνεται και η γενική ευεξία του οργανισμού.
Επίλογος
Η ψυχοθεραπεία δεν είναι μια πολυτέλεια για λίγους, αλλά μια ανάγκη για όλους. Είναι μια επένδυση στη σημαντικότερη, ίσως, πτυχή της ζωής μας: τον εαυτό μας. Σε έναν κόσμο που μας ζητά διαρκώς να «κάνουμε» περισσότερα, η ψυχοθεραπεία μας δίνει τη δυνατότητα «να είμαστε» περισσότερα, δηλαδή να υπάρχουμε, να ζούμε, να βιώνουμε, να σχετιζόμαστε, να εξελισσόμαστε κλπ.
Αν, λοιπόν, αισθάνεστε ότι χρειάζεστε υποστήριξη, αυτό δεν είναι σημάδι αποτυχίας ή αδυναμίας, αλλά το πρώτο βήμα προς μια πιο ελεύθερη και ευτυχισμένη ζωή. Μια δοκιμή θα σας πείσει!
